Zašto mošti kralja Milutina ne počivaju u Srbiji!?

Zašto mošti kralja Milutina danas počivaju u Bugarskoj, a ne u Srbiji!?

Srpskog kralja Milutina (1282—1321) smrt je zadesila u svom dvoru u Nerodimlju, na Kosovu, 29. oktobra 1321. i to samo nedelju dana nakon završetka i osvećenja njegovog manastira Gračanice. 

Prvobitno je sahranjen u svojoj grobnoj crkvi Svetog Arhiđakona Stefana u manastiru Banjska, kod Kosovske Mitrovice, kog je izgradio 1317. godine upravo za tu namenu. Savremenici  svedoče da je mauzolej manastir Banjska i crkva Svetog Stefana, zaštitnika Nemanjića, bila možda i najlepša koju su Nemanjići do tada izgradili, da je blistala od zlata kojim su bili okružene freske, a fasada od savršeno spojenih crvenih, belih i plavičastih mermernih ploča prepuna raskošnih skulptura i reljefa.

Ubrzo nako smrti, telo kralja Milutina je postalo mirotočivo, pa ga je Crkva upisala u diptihe svetih kao Sveti Kralj Milutin. Prema žitijima, čuda nad njegovim grobom počela su da se dešavaju još u manastiru Banjska samo dve godine posle njegove smrti. 

Pred sam Kosovski boj, u junu 1389. godine, čudotvorno telo kralja Milutina je prebačeno iz Banjske u Trepču, zbog bezbednosti pošto su Turci koji su nadolazili nemilosrdno uništavali sve srpske crkve i manastire na svom putu. Pred osmanskom najezdom 1460. godine telo kralja Milutina je iz Trepče preneto u Bugarsku, prvo u manastir Svetih Ćirila i Metodija, da bi kasnije bilo preneto u Sofiju, u crkvu Svete Nedelje gde i danas počivaju. Sofijska crkva Svete Nedelje se po moštima kralja Milutina još naziva i crkva Svetog Kralja.

Moštima Svetog Kralja Milutina danas nedostaju glava i desna ruka za koje se ne zna gde su završile. Bugarski pravoslavni vernici i danas pored Milutinovog ćivota ostavljaju papiriće s porukama za bližnje na onom svetu. Kult svetog srpskog kralja Milutina u Bugarskoj je izuzetno jak još od 16. veka. U Kraljevoj crkvi svakodnevno se održava služba njemu posvećena, a vernici u ogromnom broju neprestano dolaze da celivaju mošti, kojima se pripisuje ogromna moć. 

Svetog kralja Milutina slave i drugi narodi, u prvom redu Rusi. Bugarski istoričari navode da je prvi zahtev za povraćaj moštiju kralja Milutina iz Sofije u obnovljenu Pećku patrijaršiju podneo sam ruski car Ivan IV Grozni (1533—1584). On je bio duboko vezan za srpsku tradiciju, jer ga je posle smrti roditelja u kosovskom i svetosavskom duhu odgajala baka Ana Jakšić (posle udaje Glinska) iz čuvene srpske plemićke porodice Jakšića. Međutim, Turci i Carigradska patrijaršija, koja je bila pod njihovom kontrolom, nisu dozvolili da se Milutin čak ni mrtav vrati u Srbiju, jer je bio suviše snažan simbol srpske državnosti, moći i samostalnosti.

Mošti kralja Milutina su tako ostavši u Sofiji pretrpele pljačke, požare, nepogode, zemljotrese, napade ustanika i Turaka, kao i terorističku akciju bugarskih komunista koji su 1925. godine digli u vazduh crkvu Svete Nedelje i ubili više od 190 nedužnih ljudi.

U Bugarskoj, se sveti srpski kralj Milutin smatra zaštitnikom Sofije, dok je u svojoj zemlji Srbiji on praktično zaboravljen. Neverovatno je da kralj koji je od Srbije stvorio vodeću regionalnu silu svog doba, učinio Nemanjiće delom romejske carske porodice i utro put za stvaranje srpskog carstva, ima danas jači kult u Bugarskoj nego u svojoj Srbiji. 

Nadamo se da će naša Crkva tražiti da se mošti kralja Milutina vrate u njegovu grobnu crkvu u manastir Banjsku. Do tada, svaki Srbin je dužan da obiđe Sofiju i pokloni se moštima našeg svetog kralja!

Zapratite nas i na socijalnim mrežama:

Fejsbuk

Instagram

Tviter

Pročitajte još:

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *