Zakonopravilo Svetog Save

Zakonopravilo Svetog Save je najviši pravni akt srpske srednjovekovne države (do donošenja Dušanovog zakonika) napisan u srpskoj redakciji staroslovenskog (starosrpski) jezika nastalo početkom 13. veka.

Nijedan evropski narod tada nema zakone napisane na svom jeziku izvan grčkog i latinskog. Zakonopravilo je sastavljeno od 70 glava: 6 uvodnih, 44 crkvenog prava i 20 svetovnog tj. državnog prava. Pojedini pravni istoričari mu daju i značaj ustavnopravne materije.

Zakonopravilo Svetog Save nije samo puki prevod romejskih građanskih i crkvenih pravnih akata, iako je nastalo na romejskom uzoru Justinijanovog kodeksa, sinopsisa i nomokanona Stefana Efeskog i Jovana Sholastika, kao i tumačenja Aristina i Zonare. Zakonopravilo je bila potupuno nova kompilacija svetovnog i crkvenog prava, koju je Sveti Sava u potpunosti prilagodio društvenom lokalnom kontekstu srednjevekovne Srbije. U tome je i tajna njegovog uspeha i dugog trajanja.

Zbog prilagođnjavanja srpskim državnim, crkvenim i narodnim prilikama, Zakonopravilo ima svoju originalnost i vrednost. 

Sveti Sava je u svoje Zakonopravilo uneo brojne propise o zaštiti siromašnih, obespravljenih i ugroženih slojeva društva. Takođe je usavršio skladan odnos između duhovne i svetovne vlasti. 

Tako je, zahvaljujući Svetom Savi, u Srbiju presađena teorija simfonije (saglasja) u dvostrukom pogledu: ravnopravnost između države i crkve, a ne državna vlast nad crkvom ili crkvena vlast nad državom i ravnopravnost između pomesnih pravoslavnih jurisdikcija, a ne hegemonija Carigradske patrijaršije nad ostalima.

Upravo zbog romejskog i svetosavskog principa simfonije je i Francuska buržoaska revolucija iz 1789. godine neprimenljiva na Srbiju (i ostale pravoslavne zemlje). Princip sekularizma, nastao kao tekovina te revolucije, može da se primeni samo na države zapadnog (nepravoslavnog) hrišćanstva u kome je papa na čelu svake crkvene, pa i svetovne vlasti.

Zapratite nas i na socijalnim mrežama:

Fejsbuk

Instagram

Tviter

Pročitajte još:

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *