Bugarski zločini u Bojniku

BUGARSKI ZLOČINI U PRVOM I DRUGOM SVETSKOM RATU SU BILI JEDNI OD NAJSTRAŠNIJIH ZLOČINA KOJI SU ZADESILI NAŠ NAROD U 20. VEKU.

DA LI STE ZNALI DA JE BOJNIK KOD LESKOVCA NAJSTRADALNIJE SRPSKO MESTO U DRUGOM SVETSKOM RATU POSLE PREBILOVACA U HERCEGOVINI?

Bugarski fašisti već tokom Aprilskog rata prelaze našu granicu zajedno sa svojim saveznicima Nemcima i okupiraju delove Vardarske i Moravske banovine, odnosno današnju istočnu Srbiju i Severnu Makedoniju (nakon pada Italije u septembru 1943. Bugari će uz Nemce okupirati gotovo celu Nedićevu Srbiju do Drine, a preuzeće i današnju zapadnu Severnu Makedoniju, delove Metohije i kosovsko pomoravlje od Italijana).

Zato mi Bugare iz vremena Drugog svetskog rata pravilno nazivamo fašističkim okupatorima, delom Sila osovine, a zbog njihovih zločina potpuno pravilno ih nazivamo i fašističkim zlikovcima.

U tom pogledu, samo jedno mesto po stradanju može da se poredi sa Prebilovcima! To je varoš u blizini Leskovca Bojnik u kome je februaru 1942. godine ubijena većina od ukupnog broja stanovništva.

To što se o zločinu u Bojniku ne uči u školama, što se ne priča generalno o bugarskim zločinima, što ne idu ekskurzije u Bojnik, što tamo ne postoji veliki spomenik srpskim civilima (postoji manji koji vidite na slici), što tamo nema muzeja posvećenog srpskim civilnim žrtvama, što nema filma ili serije na ovu temu i što ambasador Bugarske nije svake godine u februaru u Bojniku i Jablaničkom okrugu da kao predstavnik susedne zemlje koja se kaje za svoje grehe oda počast žrtvama, to nije naša krivica.

Februara 17. sada davne 1942. godine Bugari su pobili po nekim procenama čak 90 procenata ukupnog stanovništva Bojnika i okoline. Po stopi stradanja u Drugom svetskom ratu, bugarski zločini u Bojniku mogu da se porede jedino sa Prebilovcima. U avgustu 1941. godine, hrvatske ustaše su u tom hercegovačkom selu pobile 826 od ukupno 994 Srba i to uglavnom žena, dece i staraca, gde je većina bila bačena živa u jamu Golubinku.

Bojnik je bio poznat kao ustaničko i vrlo prosperitetno mesto u blizini Leskovca, koji je u Kraljevini Jugoslaviji bio jedan od najbogatijih i industrijski najrazvijenijih gradova. Iz sela Obilić kod Bojnika krenuo je i čuveni Toplički ustanak 8. februara 1917. godine, a ceo kraj u okolini Bojnika, koji se naziva Pusta reka, bio je poznat i po četnicima i četničkoj akciji pokrenutoj za oslobođenje Stare Srbije (1878-1912).

Povod za zločin u Bojniku tokom bugarske fašističke okupacije bilo je ubistvo jednog bugarskog oficira koji je 15. februara došao u jedan mlin kod Bojnika da prenoći, ali je zbog užasnog maltretiranja lokalnog stanovništva bio ubijen na spavanju. U rano jutro 17. februara 1942. godine započeti su bugarski zločini. Velika grupa bugarskih fašističkih vojnika počela je da upada u sve kuće građana i da ih bez bilo kakvog obaziranja izvodi napolje na februarski mraz dok su iza njih kuće pljačkali i palili.

Sve srpske civile su najpre izveli u centar varoši gde su odvojili odrasle muškarce od ostalih. Nakon toga su odveli žene, decu i starce na periferiju Bojnika i u masovnom streljanju sve pobili bez obzira što se radilo potpuno nevinim civilima. Leševi su prosto padali jedan preko drugog.

S obzirom da nisu svi Bojničani odmah tu streljani, jedan deo odnosno odrasli muškarci su odvedeni u bugarski logor u Leskovac, gde su stravično mučeni. Niko od njih nije preživeo jer su ih nakon mučenja Bugari sve do jednog pobili. Pored Bojnika, bugarski zločini su se nastavili i oni su masakrirali i potpuno uništili i obližnje selo Dragovac.

U odnosu na broj stanovnika, posle Prebilovaca, u Bojniku je izvršen najmasovniji fašistički masakr u Evropi. Bojnik i Dragovac su imali oko 1.200 stanovnika, a pobijeno je između 500 i 700 civila. 90 je bilo dece mlađe od 14 godina.

U svetu se inače uči da je najveći masakr tokom Drugog svetskog rata izvršen u francuskom mestu Oradur sjur Glan koje je brojalo oko 2.000 stanovnika u junu 1944. godine kada su nemački okupatori pobili 642 civila (uglavnom žena, dece i staraca). Zašto se ne uči o Prebilovcima i Bojniku u kojima su pobijeni isključivo Srbi, nama do danas nije poznato?

Nekolicina preživelih Bojničana sačuvala su sledeća sećanja. Svetozar Krstić, koji je u vreme pokolja imao samo deset godina svedoči: ”Zvuk rafala, noža kroz ljudsko meso i krici žene i dece odzvanjaju u mojoj glavi i posle sedam decenija… Bio sam pokriven telima moje majke, sestre i brata. Metak iz mitraljeza je samo okrznuo moju kapu. Izašao sam živ, ali i danas pamtim krike moje majke… Preko dvadeset bliskih rođaka mi je ubijeno u ovom pokolju, samo osam nas je preživelo”. Milan Ranđelović, koji je takođe bio desetogodišnjak, veli: ”Pao sam pogođen, a preko mene majka i dva brata, od kojih je jedan bio beba. To detence nije plakalo, gušilo se. Čuo sam. Majka ga je kao i mene pokrila telom. Ja sam izdržao, ono nije. Čuo sam kako Bugari odlaze, a pola sata kasnije čujem kako neko pita ima li preživelih. Ustao sam i od tada sanjam pokolj, poslednjih godina sve češće… Streljali su mi još oca i dedu u Leskovcu”.

Posle Drugog svetskog rata spomenik bojničkim mučenicima postavljen je tek 1984. godine. Ovo je podatak koji je zaista za nepoverovati s obzirom da se radi o jednom od najvećih zločina u jednom mestu u okupiranoj Evropi. Spomenik je visine 230 santimetara, a njegov autor je arhitekta Nebojša Delja.

Opština Bojnik svake godine 17. februara obeležava stradanje bojničkih mučenika prigodnim programom. Tada se tradicionalno organizuje litija građana zajedno sa pripadnicima Vojske Srbije i sveštenstvom Srpske pravoslavne crkve od zgrade opštine do spomen parka u kome se nalazi spomenik. Sveštenstvo Srpske pravoslavne crkve služi parastos nevinim žrtvama, nakon čega se po tradiciji pristupa čitanju ”Povelje živih”.

Zašto cela Srbija nije u Bojniku tog 17. februara svake godine, to ne znamo. Zašto najviše rukovodstvo nije tamo i zašto tamo nema bugarskog ambasadora u Srbiji, ni to nam nije baš najjasnije. Francuska vlada je posle Drugog svetskog rata preselila čitav Oradur sjur Glan na novu lokaciju sačuvavši mesto u ruševinama kako bi svedočili o strašnom masakru nevinih Francuza. Zar nama naši Srbi nisu na isti način važni kao i Francuzi Francuskoj?

Neka je pokoj duši i vječnaja pamjat srpskim mučenicima grada Bojnika i cele Puste reke! A zločine bugarskih fašista nećemo nikada zaboraviti!

Zapratite nas i na socijalnim mrežama:

Fejsbuk

Instagram

Tviter

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *