Memorijalne šume kralja Petra i kralja Aleksandra u Izraelu

Da li ste znali da na severu Izraela i dan danas postoje memorijalne šume kralja Petra I Karađorđevića i kralja Aleksandra I Karađorđevića?

Nakon pobede u Prvom svetskom ratu i srpskog i jugoslovenskog ujedinjenja, dolazi do jačanja veza između Srba i njihove kraljevine i jugoslovenskih Jevreja, koji su plod ne samo masovnije imigracije naših Jevreja u mandatnu Palestinu, već i posledica ugledanja cionističkih organizacija u Evropi na srpsko oslobođenje i ujedinjenje, pogotovo u vreme Srpske revolucije 1804-1817.

Između dva rata dolazi do razvoja vrlo živih veza između Srba, odnosno Kraljevine Jugoslavije, i tadašnjih jevrejskih prvaka i institucija u okviru britanskog mandata u Palestini. 

U znak zahvalnosti omiljenom kralju Petru I Karađorđeviću za njegovu podršku cionističkim idejama i naklonjenosti prema Jevrejima, u čemu je Srbija prednjačila u tadašnjoj kontinentalnoj Evropi, jugoslovenski Jevreji su želeli da mu se oduže.

Njihovim privatnim donacijama i uz pomoć Jevrejskog nacionalnog fonda (Jewish National Fund, Keren Keyemeth leIsrael), devet godina po upokojenju kralja Petra, aprila 1930. godine zasađena je šuma sa 10.000 sadnica. I dan danas na ovom mestu postoje šume kralja Petra I Karađorđevića.

Interesantno je da je ova šuma zasađena među prvim planskim zasađenim šumama u Palestini, neposredno posle sadnje dve ranije šume. Prva je bila u čast britanskog ministra inostranih poslova Alfreda Balfura 1928. godine, a druga u čast prvog čehoslovačkog predsednika (i velikog prijatelja srpskog naroda) Tomaša Masarika 1930. godine.

Podsećanja radi, Kraljevina Srbija je bila prva zemlja na svetu posle Velike Britanije koja je podržala cionističku ideju o osnivanju jevrejske države kada je decembra 1917. godine potpisala Balfurovu deklaraciju. 

To se sve zbivalo u vreme Velikog rata, kada je naša kraljevska vlada van otadžbine (na Krfu), pristupila ovom istorijskom dokumentu za Jevreje kojom je podržala formiranje ”nacionalnog doma za jevrejski narod“ u Palestini. 

U ličnom pismu kraljevskog poslanika u Parizu i šefa srpske vojne misije u Sjedinjenim Američkim Državama Milenka Vesnića, upućenom visokom oficiru srpske vojske i cionističkom aktivisti kapetanu Davidu Albali iz Beograda, izražene su simpatije i podrška Srbije i njenog naroda oživljavanju jevrejske države i osnivanju Izraela. 

Ideja memorijalnog sađenja šuma jugoslovenskih Jevreja posvećenih našim i njihovim najvećim državnicima nastavlja se i sredinom tridesetih godina 20. veka.

Naime, posle marsejskog atentata 1934. godine kada je ubijen kralj Aleksandar kao druga žrtva međunarodnog nacifašizma na svetu, na potezu između Haife i Nazareta, a nadomak kibuca ”Šaar Ha’amakim”, osnovanog od strane jugoslovenskih i rumunskih Jevreja, aprila 1935. godine je održana svečana ceremonija sadnje šume posvećene kralju Aleksandru. Na taj način nastaje ”Gora kralja Aleksandra I Karađorđevića”, koja i danas postoji i koja predstavlja izraz jevrejske zahvalnosti zbog njegove podrške stvaranju izraelske države i prijateljstvu prema srpskim i jugoslovenskim Jevrejima. 

Ovo su delovi izveštaja o sadnji šume, koji je objavljen u Jevrejskom narodnom kalenadru za 5696 jevrejsku godinu: 

”Smrt kralja Aleksandra značila je za jugoslovenske Jevreje isto što i smrt najrođenijeg. Isto što i smrt oca ili rođenog brata… U srcima jugoslovenskih Jevreja rodi se želja da se Kralju-Vitezu podigne spomenik, koji će kroz vekove budućim generacijama govoriti o bezgraničnoj ljubavi jednog dela velikog jevrejskog naroda, rasejanog širom sveta, prema Velikom Čoveku, Graditelju Mira i Propovedniku Ljubavi među ljudima…

I jugoslovensko je jevrejstvo donelo odluku: da se u Erec Jisraelu, na Izrailjevoj zemlji, podigne Gora, koja će ponosno nositi ime Blaženopočivšeg Viteškog Kralja Aleksandra Prvog Ujedinitelja. Ova odluka je primljena sa oduševljenjem ne samo od jugoslovenskih Jevreja, nego su se akciji za podizanje te Gore sa ne manje oduševljenja priključili i Jevreji van Jugoslavije.

Devetog aprila 1935. godine obavljeno je u Hartiju, nedaleko od Haife, na zemljištu Keren kajemet lejisraela, svečano osvećenje Gore. Na tu svečanost jugoslovenskih Jevreja došli su Vrhovni komesar Palestine, predstavnici engleskog parlamenta, predstavnici palestinskih Jevreja i zvaničnih jevrejskih korporacija. Jugoslovenske Jevreje su predstavljali dr David Albala, potpredsednik Saveza jevrejskih opština i g. Julije Kenig, predsednik Makabija. KKL je bio predstavljen po svom predsedniku g. Menahemu Usiškinu. Tu su bili i jugoslovenski Jevreji koji stalno žive u Erecu, u zemlji koja se obnavlja i njihovom pomoći…

Pre nekoliko godina sadili su Jevreji iz Jugoslavije, nedaleko od ovog mesta, šumu na ime Kralja Petra, oca Kralja Aleksandra Prvog Ujedinitelja. Mi Jevreji u Palestini, koji smo došli ovamo da oživimo svoju svoju istorijsku prošlost i da živimo normalnim životom naroda u svojoj zemlji, osobito smo povezani sa Jugoslavijom i njenom vladom. Ova vlada je prva službeno priznala Balfurovu deklaraciju za obnovu narodnog doma za jevrejski narod u zemlji njegovih dedova. Kad se god u Društvu naroda u Ženevi povela reč o pitanjima Palestine, uvek su zastupnici Jugoslavije poduprli pravedne zahteve Cionističke organizacije i Veća palestinskog jevrejstva”.

Na fotografiji vidite pukovnika slavne srpske vojske dr Davida Albalu prilikom držanja govora na svečanosti posvećenja šume njegovom vrhovnom komandantu kralju Aleksandru i originalnu ploču sa nazivom šume kralja Petra.

Zapratite nas i na socijalnim mrežama:

Fejsbuk

Instagram

Tviter

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *