Tvrđava Koznik

Tvrđava Koznik se nalazi osam kilometara zapadno od Aleksandrovca i desetak kilometara severozapadno od Brusa, a podignuta je u poslednjoj trećini XIV veka. Smeštena je na obroncima Kopaonika, na jednom kupastom uzvišenju visine 921 m koje dominira okolinom, iznad reke Rasine.

Tvrđava je najverovatnije podignuta za vreme vladavine kneza Lazara jer se primećuje Moravski stil gradnje koji je karakterističan za vladavinu srpskog kneza. U izvorima se prvi put pominje u Lazarevoj povelji manastiru Lavra svetog Atanasija na Svetoj gori. Kneginja Milica boravila je u gradu 1402. godine, a tri godine kasnije despot Stefan izdaje dve povelje svom velikašu Radiču Postupoviću kojima mu dodeljuje sva sela oko Koznika i crkvu na Grabovničici.

Tokom prvog pada Despotovine 1439. godine, Osmanlije su zauzele Koznik, ali on nekoliko godina kasnije biva vraćen despotu Đurđu Brankoviću na osnovu odredbi Segedinskog mira kojima je 1444. godine obnovljena Srpska despotovina. Deceniju docnije, Osmanlije ga trajno zauzimaju tokom pohoda na Kruševac, nakon čega je Koznik obnovljen i dodatno utvrđen, kao strateški značajno utvrđenje.

Pogled na tvrđavu Koznik, autor slike Svetlana Dingarac

Sećanje na gradnju jednog od najvažnijih srpskih utvrđenja čuva narodno predanje, koje kaže da je grad zidala Jerina, žena Đurađa Brankovića. Kamenje su iz Rasine iznosili svi- žene, deca, starci, pa i koze. Po njima je grad dobio ime Koznik, a selo u njegovom podmnožju Koznica.Od preteškog rada, napora i umora, ljudi su padali, kotrljali se niz strme litice i zaustavljali se u ravnici pored Rasine. Tu su se grčili od bolova, pa po tom grču, narod dade selu ime Grčak.

U narednim vekovima, u Kozniku se nalazila osmanska posada koju su, u doba velikog Bečkog rata, 1689. godine uništili srpski ustanici zauzimajući tvrđavu. Nakon Pikolominijeve smrti u Skoplju i propasti austrijske ofanzive na Balkan, dolazi do Velike seobe Srba, a sam Koznik, kao i niz drugih utvrđenja, biva napušten i prepušten zubu vremena.

Danas, tvrđava Koznik jedna je od najatraktivnijih turističkih lokacija bruskog kraja. Ovde se svake godine, na dan svetog Pantelejmona, 9.avgusta, održavaju narodni sabor i likovno-pesnička kolonija.

Zapratite nas i na socijalnim mrežama:

Fejsbuk

Instagram

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *