Golubac na Dunavu

Jedno od najbolje očuvanih i restauriranih utvrđenja u Evropi je svakako Golubac na Dunavu. Strani turisti koji krstare Dunavom prosto su oduševljeni izvedenim restauratorskim radovima na golubačkoj tvrđavi koja je postala prava atrakcija.

Samo golubačko utvrđenje nastalo je na ostacima rimske tvrđave ”Vico Cuppae”. Sagrađeno je na obali Dunava na samom ulazu u Đerdapsku klisuru, na liticama uzvišenja Radan.

Na osnovu istorijskih i arheoloških podataka znamo da je današnje utvrđenje Golubac nastalo u drugoj polovini 13. i da su ga izgradili Srbi. U najstarijem srednjevekovnom sloju grada vide se ostaci srpskog pravoslavnog hrama iz 13. veka. Vremenom je osnovni izgled tvrđave menjan ali svoj današnji izgled golubačka tvrđava dobija krajem 15. veka.

Golubački grad se nalazio se u sastavu moravske Srbije kneza Lazara (1371–1389). Ubrzo nakon Kosovskog boja 1389. godine i mučeničke smrti Svetog Lazara kosovskog, Golubac pada pod turske ruke i sultan Bajazit I svečano ulazi u grad.

Samo tri godine nakon zauzimanja Turaka, 1392. godine ugarski kralj Žigmund Luksemburški (1387–1437) preduzima vojnu akciju i potiskuje Turke iz srpskog Podunavlja.

Godine 1403. na osnovu dogovora o savezništvu, Ugari grad predaju despotu Stefanu Lazareviću (1389–1427) koji postaje ugarski vazal. Grad je trebalo, prema ugovoru iz 1426. godine, da po despotovoj smrti, zajedno sa Beogradom, bude predat Ugarima, što je dovelo i do ubrzane izgradnje nove srpske prestonice Smedereva. Međutim, iz nama nepoznatih razloga, srpski komandant grada vojvoda Jeremija ga nakon pritisaka Ugara, predaje Turcima umesto Ugarima.

Prema Segedinskom miru, iz 1444. godine, između Ugara i Turaka, Srpska despotovina nastavlja da živi i u njen sastav ulazi i grad Golubac. Nakon smrti despota Đurađa Smederevca 1456. godine, Turci dve godine kasnije ponovo osvajaju golubački grad. Ugari, na čelu sa svojim kraljem Matijom Korvinom (1458–1490) ga ponovo zauzimaju 1481. godine, ali ga opet ubrzo napuštaju. Od tada pa sve do 19. veka Turci vladaju Golupcem.

Golubac su za kratko su držali Austrijanci (1688–1690) tokom Bečkog rata.

Takođe i srpski ustanici predvođeni kapetanom Kočom Anđelkovićem zauzimaju Golubac i drže ga sve vreme tokom Kočine krajine 1788. godine. Grad je bio u ustaničkim rukama sve dok Turci nisu u krvi ugušili ustanak, a kapetana Koču nabili na kolac kod obližnje Tekije na Dunavu.

Srbi Golubac ponovo oslobađaju u Prvom srpskom ustanku, pa zatim i u Drugom. Ipak, sama golubačka tvrđava predata je Srbima tek 1868. godine kada su Turci konačno predali knezu Mihailu Obrenoviću ključeve pojedinih utvrđenih gradova u kojima su imali simboličko prisustvo.

Svim ljubiteljima srednjovekovne srpske istorije preporučujemo da obiđu Golubac na Dunavu i uživaju u istoriji i lepoti Nacionalnog parka Đerdap.

Zapratite nas i na socijalnim mrežama:

Fejsbuk

Instagram

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *